Tesbih Namazi

Tesbih edilerek kilinan nafile namazlardan biri. Tesbih namazi, mendup (sevabi cok) olan namazlardan biridir. Arapca bir kelime olan tesbih, Allah'i noksan sifatlardan tenzih etme ve ululama manasina gelir. Dört rekat olan bu namazda ücyüz defa Suhhanallahi velhamdü lillahi ve la ilahe illallahu vellalahu ekber dendigi icin bu adi almistir.

Tesbih namazinin belli bir vakti yoktur. Kerahet vakitlerinin disinda her zaman kilinabilir. Bu namazi dört rekat olarak kilmak mümkün oldugu gibi, iki rekatin sonunda selam vermek suretiyle, ayri ayri ikiser rekat halinde kilmak da mümkündür (Vehbe ez-Zuhavlî, el-Fikhu'l-İslamî ve Edilletühü, Dimask, 1984, II, 49).

Tesbih namazi hakkinda Kur'an'da gecen herhangi bir ayet yoktur. Ancak bu namaz hakkinda hadis rivayet edilmistir. Resulullah (s.a.s) amcasi Hz.

Abbas'a tesbih namazi hakkinda bu tavsiyede bulunmustur: Ey Abbas! Amcacigim! Sana bir sey vereyim mi, sana bir bagista bulunayim mi? Sana bir özellik taniyayim mi? Sana on haslet ölcüsü vereyim mi? Sen bu on hasleti yerine getirdigin zaman, Allah senin gecmis ve gelecek, eski ve yeni, bilerek veya bilmeyerek yaptigin, gizli veya asikar yapilan, kücük büyük bütün günahlarini affeder, bagislar. Bu on haslet sunlardir:

Dört rekat namaz kilarsin, her rekatinda Fatiha suresini ve baska bir sure okursun. Birinci rekatta kiraati bitirdikten sonra, ayakta iken on bes defa: Sübhanellahi velhamdu lillahi ve la ilahe illallahu vellahu ekber dedikten sonra rükua varirsin ve ayni tesbihi on defa rükûda söylersin. Sonra basini kaldirip, ayakta on defa söylersin. Sonra secdeye gider on defa orada söylersin. Birinci secdeden sonra iki secde arasindaki oturusta on defa söylersin. İkinci secdeye vardiginda yine on defa ve basini secdeden kaldirinca da on defa söylersin. Böylece bir rekatta yetmis bey defayi tamamlamis olursun.

Ey amcacigim! Eger güc getirebilirsen, her gün bu namazi bir defa kilarsin. Buna güc getiremedigin takdirde, her cuma bir defa kilmaya calisirsin. Bunu da yapamazsan, her sene bir defa kilmaya calis. Bunu da yapamazsan hic olmazsa ömründe bir defa olsun kil (Tirmizî, Vitir, 19; İbn Mace, ikame, 190; Ebû Davud, Tatavvu, 14; et-Tergib ve't-Terhib, I, 467, 469).

Tesbih namazinda okunan tesbihlerin, namaz icindeki yeri hususunda iki görüs vardir. Hanefî mezhebine göre tesbih namazini kilarken, Allah rizasi icin tesbih namazina veya nafile namaza niyet edilir ve Allahu Ekber diye namaza baslanir. Sübhanekeden sonra onbes kere Sübhanellahi velhamdu lillahi...okunur. Sonra Eûzü Besmele, Fatiha ve bir sure okunup tekrar on kere Sübhanallah. okunur. Ondan sonra rükua varilir. Üc kere, Subhane rabbiye'lazim dendikten sonra, on defa Subhanellah... okunur. Rükûdan, Semiallahu limen hamideh, Rabbena leke'l-hamd denilerek kalkilir. Dogrulduktan sonra yine on defa, Suhhanellah... okunur. Bundan sonra secdeye varir. Secdede üc defa Suhhane rabbiye'l-ala dan sonra on kere Subhanellah.. okunur. Secdeden tekbir ile kalkilir. iki secde arasindaki oturusta yine on defa, Subhanellah. okunur. ikinci secdeye tekbir ile varilip üc defa, Sübhane rabbiye'l-a'la dan sonra, tekrar on defa, Subhanellah. okunur ki, bu fazla tesbihlerin toplami yetmisbese ulasmis olur.

Pesinden ikinci rekata kalkilir. Yine önce onbes kere Subhanellah. okunur. Sonra aynen birinci rekattaki sekliyle hareket edilerek kilinir ve ikinci rekatin sonunda oturulur. Tahiyyat ve salli-barik dualari okunur. İlave tesbihlerin toplami böylece 150 olmus olur. Bundan sonra selam vermeden veya selamdan sonra ayaga kalkilir. Ücüncü ve dördüncü rekatlar, aynen birinci ve ikinci rekatlar gibi kilinir. Böylece dört rekatte ücyüz defa tesbih duasi okunmus olur.

Tesbih namazinin bu kilinma sekli, Tirmizî'nin el-Cami'inde, Ebu Hanife'nin talebelerinden Abdullah b. Mübarek'ten rivayet ettigi sekle göredir. İkinci görüse göre ise, yukaridaki hadiste tarif edildigi gibi kilinir.

Diger bir rivayete göre de, tesbih namazinda okunan tesbih duasi; Subhanellahi ve'l hamdu lillahi ve la ilahe illallahu va'llahu ekber ve la havle ve la kuvvete illa billahil aliyyi'l azim seklinde uzatilir.