Namaz, tekbir ile baslayip selâm ile son bulan, belli fiil ve sözleri icine alan bir ibadettir. Allah'a karsi tesbîh, ta'zîm ve sükrün ifadesidir.

Namaz, Kur'an'da doksandan fazla ayette zikredilir. Önceki seriatlerde bes vakit namaz yoktu. Ancak vakitleri belirsiz genel anlamda namaz vardi. Namaz, hicretten bir bucuk yil kadar önce Mi'rac (Isrâ) gecesinde farz kilinmistir. Enes b. Mâlik'ten rivâyete göre özet olarak söyle demistir:

,Hz. Peygamber (s.a.s)'e Isrâ gecesi, namaz elli vakit olarak farz kilindi. Sonra azaltildi ve bes vakte düsürüldü. Sonra söyle seslenildi: Ey Muhammed, süphesiz bizim nezdimizdeki söz bir degisiklige ugramaz. Senin icin bu bes vakit namaz, elli vakit namazin karsiligidir, (Buhâri, Salat, 76, Enbiya, 5; Müslim, Iman, 263; Ahmed b. Hanbel, V,122,143). Her güzel amele on katiecir verilecegi su ayetle sabittir: ,Kim bir iyilik yaparsa, ona bunun on kati ecir vardir, (el Enam, 6/160; ayrica bk. en-Neml, 27/89; el-Kasas, 28/84).

Bes vakit namaz farz kilinmadan önce, Hz. Peygamber'in ibadet tarzi Cenâb-i Hakk'in yaratiklarini düsünmek, Allah'in yüceligini tefekkür etmek seklinde idi. Sabah ve aksam ikiser rekat hâlinde namaz kildigi da nakledilir. Daha önceki ümmetlerin de namaz ibadeti vardir. Kur'an-i Kerim'de Lokman aleyhisselâmin ogluna namazi emretmesi (Lokman, 31/17), Hz. Ibrahim'in Hicaz'in güvenligi icin dua ederken namazdan söz etmesi (Ibrâhim,14/37), Yüce Allâh'in, Tur daginda ilk vahiy sirasinda Hz. Mûsa'dan namaz kilmasini istemesi (Tahâ, 20/14) örnek verilebilir.

Islâmda namazin mesrûlugu Kitap, Sünnet ve Icmâ'ya dayanir.

Kur'an-i Kerim'in bircok yerinde; namazi kiliniz ve zekâti veriniz, buyurulur. ,Bütün namazlari ve orta namazi muhafaza edin, (el-Bakara, 2/238). ,Süphesiz namaz, müminlere, vakitle belirlenmis olarak farz kilinmistir, (en-Nisa, 4/103).

,Oysa onlar, tevhid inancina yönelerek, dini yalniz Allah'a tahsis ederek O'na kulluk etmek, namazi kilmak ve zekati vermekle emr olunmuslardir. Iste dogru din budur, (el-Beyyine, 98/5). ,Namazi kilin, zekâti verin ve Allah'a samimiyetle baglanin. O, sizin mevlânizdir. O, ne güzel mevlâ ve ne güzel yardimcidir, (el-Hacc, 22/78).

Sünnetten delil: Bu konuda rivâyet edilmis cok sayida hadis vardir. Bu Hadislerden bazilari sunlardir: ,Ibn Ömer (r.a)'den rivayet edildigine göre, Hz. Peygamber (s.a.s) söyle buyurmustur: ,Islâm bes temel üzerine kurulmustur: Allah'tan baska bir ilâh bulunmadigina, Hz. Muhammed'in Allah'in elcisi olduguna sehadet etmek, namaz kilmak, zekât vermek, haccetmek ve Ramazan orucunu tutmaktir, (Buhârî, Iman,1, 2; Müslim, Imân, 19-22).

Hz. Peygamber (s.a.s), Muaz b. Cebel (r.a)'i Yemen'e gönderirken ona söyle buyurmustur: ,Sen ehli kitap olan bir topluma gidiyorsun. Onlari ilk önce Allah'a kulluk etmege cagir. Allah'i tanirlarsa, Allah'in onlara gecede ve gündüzde bes vakit namazi farz kildigini söyle. Namazi kilarlarsa; Allahin onlara, zenginlerinden alinip yoksullara verilmek üzere zekâti farz kildigini söyle. Itaat ederlerse, bunu onlardan al, insanlarin mallarinin en iyisini alma, mazlumun bedduasindan sakin. Cünkü onun duasiyla Allah arasinda perde yoktur, (Buhârî, Zekât, 41, 63, Megâzî, 60, Tevhîd, 1; Nesâî, Zekât, 1; Dârimî, Zekât, I ).

Diger yandan Islâm ümmeti, bir gün ve gecede bes vakit namazin farz oldugu konusunda görüs birligi icindedir.

Namaz ergenlik cagina gelmis, akilli her müslümanin üzerine farzdir. Fakat yedi yasina gelmis olan cocuklar da namaz kilmakla emredilir. On yasina geldikleri halde namaz kilmazlarsa el ile hafifce dövülebilirler. Hz. Peygamber söyle buyurmustur: ,Cocuklariniza yedi yasinda namaz kilmalarini emredin, on yasina girince bundan dolayi dövün ve o yasda yataklarini ayirin, (Ebû Dâvûd Salât, 26; Ahmed b. Hanbel, II, 180, 187).

Bir günle gece icinde farz olan namazlarin sayisi bestir. Yalnizca, vitir veya bayram namazlari vacib hükmündedir. Bir bedevi ile ilgili olarak rivayet edilen su hadis bes vakit farz namaza delildir: ,Bir gün bir gecede farz olan namazlar bestir , Bedevî; ,Benim üzerimde bundan baska bir borc var midir?, diye sorunca, Allah'in Resulu söyle cevap vermistir:

,Hayir kendiliginden nafile olarak kilarsan bu müstesnadir,. Bunun üzerine bedevî: ,Seni hak olarak gönderen Allah'a yemin olsun ki, bundan ne fazla ne de eksik yaparim, dedi. Bunun üzerine Hz. Peygamber (s.a.s) söyle buyurdu: ,Eger dogru söylüyorsa bu adam kurtulmustur, (Buhârî, Imân, 34, Sehâdât, 26; Müslim, Imân, 8,10,15,17,18; Ebû Dâvûd, Salât, 1).