SeFaaT.CoM
islami kütüphane
|
Haccin Sartlari
erkekleri ve kadinlari icine alan genel veya yalniz
kadinlarla ilgili özel Sartlar olmak üzere ikiye ayrilir. Bunlar tam
olarak bulununca hac ve edasi farz olur. Aksi halde farz olmaz. Genel Sartlar. Bunlar; farz oluSunun, sihhatinin veya edasinin Sartlari kabilinden olur. Müslüman, akilli, ergin, hür ve haccetmeye gücünün yeter olmasi gibi. 1. Müslüman Olmak! Kafire hac farz olmaz. Ibadeti eda ehliyeti bulunmadigi icin, onun yapacagi hac gecerli degildir. Münkir hac yapsa, sonra Islam'a girse, ona Islam'in hacci farz olur. Hanefilere göre, kafir, Seriatin furuu ile muhatap olmadigi icin hacci terkten dolayi hesaba cekilmez. Cogunluk hukukculara göre ise o, furu (Islamî emir ve yasaklar)a muhataptir ve ahirette bunlardan hesaba cekilir. 2. Ergin ve akilli olmak: Cocuk ve akil hastalari hacla yükümlü degildir. Cünkü bunlar Ser'î hükümlerle yükümlü tutulmamiSlardir. Akil hastasinin yapacagi hac veya umre, ibadet ehliyeti bulunmadigi icin sahih olmaz. |
|
| Bu ikisi
hac yapsa,
sonra cocuk bülug cagina ulaSsa, akil hastasi iyileSse, bunlara hac
farz olur. Cocugun bülugdan önce yaptigi hac nafile sayilir. Hadiste
Söyle buyurulur: Üc kiSiden kalem kaldirilmiStir: Uyanincaya kadar
uyuyandan, genclik cagina girinceye kadar cocuktan, Sifa buluncaya
kadar akil hastasindan (Ebu Davud, Hudud,17; Ibn Mace, Talak, 15).
Akil hastaligi, bayilma, sarhoSluk ve uyku ihrami ortadan kaldirmaz
(el-Kasanî, a.g.e., II, 120-122, 160; Ibnü'l-Hümam, Fethu'l-Kadîr,
II,120 vd. el Meydanî, el Lübab, I,177 Ibn RüSd,
Bidayetü'l-Müctehid, I, 308 vd. Ibn Kudame, el-Mugnî, III, 218-222,
241, 248-250). 3. Hür olmak: Köle, esir ve mahkuma hac farz degildir. Cünkü hac, süresi uzun, belli bir yolculugu gerekli kilan ve yolculuga güc yetirilmesi Sart kilinan bir ibadettir: Hürriyetten yoksun olan kimsenin bunu ifa etmesi mümkün olmaz. 4. Vakit: Arafat'ta vakfe ve ziyaret tavafi icin belirli vakitlere yetiSmedikce hac farz olmaz. Su ayetler haccin vakitli bir ibadet oldugunu gösterir: Sana yeni dogan aylan (hilaller) sorarlar. De ki: O, insanlarin faydasi icin vakit ölcüleridir(el-Bakara, 2/189). Hac aylari bilinen aylardir (el-Bakara, 2/197). |
| Hanefi ve
Hanbelîlere göre, hac aylari; Sevval, Zilkade ve Zilhicce'nin ilk on
günüdür. Buna Abadile adiyla anilan (Ibn Mes'ud Ibn Abbas, Ibn Ömer
ve Ibnü Zübeyr)'den nakledilendir. "En büyük hac (hacc-i ekber)
günü, kurban bayrami günleridir" hadîsi delil olarak gösterilir
(Buharî, Hac, 33, 34, Umre, 9; Müslim, Hac, 123; Nesaî, Menasik, 77;
Darimî, Menasik, 38; Muvatta ; Hac, 63).
Bu sürenin diSindaki vakitler, farz
hac icin ihrama girmeyi ve haccin rükünlerini ifaya elveriSli
degildir. Ancak hac niyetiyle ihrama, bu aylardan önce girilse,
ihram gecerli ve yapilacak hac sahih olur. Delili: Hac ve umreyi
Allah icin tamamlayiniz ayetidir (el-Bakara, 2/196). Bu durumda hac
aylari girmedikce hac fiillerinden birSey yapmak caiz olmaz.
Hanefilere göre ihram bir Sart olup, bunun öne alinmasi, abdestin
namaz vaktinden öne alinmasi gibidir. Cünkü ihram, hac yapacak
kiSinin kendisine bazi Seyleri yasaklamasi ve bazi Seyleri de
gerekli kilmasidir. Yine bu, ihrami, Mîkat'tan önce baSlatmak gibi
olur. Bununla birlikte hac aylarindan önce ihrama girmek mekruhtur.
Ibn Abbas'in (ö. 68/687) naklettigi; "Hac icin, ancak hac aylarinda
ihrama girilmesi sünnetlerdendir" hadisi delildir (Buhari) |
